Raising and Culture of Red Tilapia (Filipino)

Taong 1980’s unang inalagaan ang red tilapia sa Pilipinas. Bukod sa pagkamapula, mataas na uri, kalidad, presyo, matatag sa sakit ay masarap din ang laman. Karaniwang luto nito ay pasingaw o sweet and sour na inihahain sa mga first class hotels and restaurants.

Angkop na Lugar ng Palaisdaan

  • Madaling mapuntahan, malapit sa palengke at mga daanan.
  • Luwad (clay loam) ang magandang uri ng lupa na may kakayahang mag-ipon ng tubig.
  • May sapat na suplay ng tubig sa buong taon tulad ng irigasyon, dam, poso at imbakan (reservoir).
  • Ligtas sa baha at tahimik ang lugar.

Kalidad ng Semilya

  • Malusog
  • Mabilis lumaki
  • Magandang lahi

PAMAMAHALA

a. Paghahanda ng Palaisdaan

  1. Pagpapa-iga
  2. Paglilinis – alisin ang mga naiwang inalagaang isda at mga predators.
  3. Paglalason – ito ang pag-aaply ng nabubulok o biodegradable na organikong kemikal tulad ng tea seed cake at tobacco dust upang mamatay ang di kailangang mga hayop.
  4. Paghuhugas – ang maayos na pag-agos ng mga naiwan na nakalalasong kemikal
  5. Pagpapatuyo – makatutulong ito upang sumingaw ang mga nakalalasong gas.
  6. Pagpapantay – alisin ang sobrang putik at mga dumi upang makasigurong nasaid ang tubig at maging madali ang pagpukot sa pag-aani.
  7. Ikondisyon ang lupa at tubig – maglagay ng apog (kung kinakailangan) 100g/m2 o 1,000 kg/ha.
  8. Panatilihing 6.5 – 9.0 ang pH value ng lupa.
  9. Lagyan ng screen ang pasukan at labasan ng tubig upang mapigilan ang pagpasok ng mga mapanirang species at maiwasan ang paglabas ng isda.
  10. Dagdagan ng tubig ang palaisdaan hanggang 1.0 -2.0 m ang lalim.

b. Pagkukundisyon at Paghuhulog ng Semilya

  1. Ibabad ang plastik bag na may semilya ng 10 – 30 minuto sa tubig bago pakawalan sa palaisdaan.
  2. Maghulog ng 5 – 7 piraso (size # 14-12) bawat metro kuwadrado.

k. Pagpapakain: Ibatay ang dami ng pakain ayon sa kabuuang timbang

  • Unang buwan – 8%
  • Ikalawang buwan – 5%
  • Ikatlo – ika-apat na buwan – 3%

d. Pagsa-sampling

  1. Humuli ng 10 pirasong isda.
  2. Sukatin at timbangin ang bawat isda.
  3. Kunin ang kabuuang timbang at hatiin sa 10 bahagi upang makuha ang average weight.
  4. Gawin ito bago ihulog ang semilya at kada buwan.
  5. Sundin ang talaan ng pagpapakain sa bilang 3.

e. Pagpapanatili ng kalidad ng tubig

  1. Dissolved oxygen – 5 to 9 mg/L
  2. pH – 6.5 to 9.0
  3. Temperature – 25 to 30°C
  4. Total hardness – > 20 mg/L as CaC03
  5. Carbon dioxide – < 70 mg/L
  6. Ammonia – < 0.02 to 0.5 mg/L

g. Pag-aani

  1. Anihin ang tilapia pagkalipas ng 4 – 5 buwan sa pamamagitan ng pagpukot at pagpapa-iga ng palaisdaan.
  2. Timbangin ang lahat ng inaning isda.

h. Pagtatala

  • Araw ng paghulog
  • Gastos
  • Dami ng ipinakain
  • Kalidad ng tubig
  • Dami ng inani at kita

PAGTATAYA

Gastos sa Pagbuo

  • Paghukay sa palaisdaan sa P100/m2 = P 50,000.00
  • 1 pirasong tubong PVC 4″ = P 550.00
  • 1 pirasong konkretong tubo 4″ = P 780.00
  • sala o screen = P 1,125.00
  • 3 batya x P 250.00 = P 750.00
  • 3 salok x P 100.00 = P 300.00
  • ibang gastusin (12% ng gastos sa pagbuo) = P 6,420.60
  • Kabuuan: = P 59,925.00

Gastos sa Operasyon (2 anihan/taon)

  • 5,000 pirasong semilya #14 sa P 2.50/piraso = P 12,500.00
  • 54 sakong pakain sa P535/sako = P 28,890.00
  • Gasolina = P 5,000.00
  • Labor P 1,000.00/buwan x 10 = P 10,000.00
  • Kabuuan = P 56,390.00

Benta

  • Nabuhay sa 2 anihan = 4,500 piraso
  • Sa 5 piraso/kilo = 900 kilos
  • Sa P 90.00/kilo = P81,000

Netong Kita (Benta – Gastos sa operasyon)

  • P 81,000.00 – P 56,390.00 = P24,610.00

Balik-puhunan (Netong kita / gastos sa pagbuo)

  • 24,610.00 / 56,390 = 43.06%

Tagal ng balik-puhunan (Gastos sa pagbuo / netong kita)

  • 59,925.60 / 24,610 = 2.4 taon o 29 buwan

Para sa karagdagang kaalaman, makipag-ugnayan sa:

BFAR Region 4A
2/F ICC Bldg., NIA Compound
EDSA, Diliman, Quezon City
Tel: (02) 926-1901

Regional Fisheries Research & Development Center
Freshwater Fisheries Research Station
Bambang, Los Banos, Laguna
Tel: (049) 827-0183

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>